renesans

W czasach wojen krzyżowych przodowało rycerstwo francuskie całej Europie. Jeszcze od tych czasów Turcy i Arabowie nazywają wszystkich w ogóle chrześcijan Frankami. Nie tylko w wyprawach wojennych - w kulturze duchowej również Francja nadawała ton. W Paryżu powstał pierwszy uniwersytet (Sorbona), z Francji rozchodził się styl romański najpierw, a gotycki później, na wszystkie kraje katolickie.
Od początku wieku XIV jednak zaczyna się spod wpływu francuskiego wyzwalać milcząca dotąd Italia. Zaczyna wydawać własną literaturę już nie łacińską literaturę pisaną w ludowym języku pospolitym, tzn. po włosku, ale nawiązującą żywo do tradycji starożytnych. Już Dantego (zm. 1321 r.) oprowadza po świecie zagrobowym wierzeń chrześcijańskich autor Eneidy Wergiliusz. Petrarka (zm. 1374 r.), autor niezrównanych sonetów erotycznych, dostaje od papieża wieniec laurowy i wjeżdża w roku 1341 uroczyście, modą starorzymską, na Kapitol, gdzie w miejscu świątyni Junony Monety stoi teraz kościół M. Boskiej, dostaje wieniec nie za sonety, ale za poemat łaciński pt. Airica, epopeję osnutą na temacie wojen punickich. Ten sam poeta odgrzebuje w bibliotekach klasztornych listy i mowy Cicerona i Sztuką wymowy Kwintyliana. Za dawną literaturą łacińską wraca do Italii i stara literatura grecka.
Dotąd nie znano w uniwersytecie paryskim nawet greckich liter. Teraz sławny nowelista Boccaccio (zm. 1375 r.) uczy się sam po grecku, odszukuje i każe rozpowszechniać w odpisach rękopisy greckie. Napłynęło ich do Italii mnóstwo, kiedy w roku 1453 Turcy zdobyli Konstantynopol i uczeni bizantyńscy nie mogli tam dłużej pracować. Grek osiadły w Italii, kardynał Bessarion (zm. 1472 r.), własnym kosztem zakupił wtedy 600 rękopisów greckich za półtora miliona złotych. Zapisał je miastu Wenecji do użytku publicznego. Papież Mikołaj V (zm. 1455 r.) zakupuje 5000 manuskryptów starożytnych i składa je w Watykanie jako zawiązek biblioteki watykańskiej. W roku 1430 odnajdują w bibliotece klasztornej w St. Gallen traktat Witruwiusza o sztuce budowniczej, pochodzący z czasów Augusta. Poza uniwersytetami coraz więcej uczonych czyta, wydaje, objaśnia i naśladuje autorów starożytnych.

Strony: 1 2 3 Następna »